Terapia par - kiedy warto się zgłosić i jak wygląda proces?

Nie trzeba czekać, aż związek znajdzie się na granicy rozpadu. Terapia par może być pomocna, gdy powtarzają się te same konflikty, trudno się usłyszeć, pojawia się emocjonalny lub seksualny dystans, kryzys zaufania albo różnica potrzeb. Może też służyć parom, które nie przeżywają ostrego kryzysu, ale czują, że ich relacja przestała być satysfakcjonująca. 

Celem terapii nie jest ustalenie, kto ma rację. Chodzi o lepsze zrozumienie tego, co dzieje się między osobami partnerskimi, oraz wypracowanie sposobów komunikowania się i rozwiązywania trudności.

Jaki jest cel terapii par?

W terapii uwaga może przesunąć się z pytania „kto zawinił?” na pytanie: „jaki wzorzec powtarza się między nami i co go podtrzymuje?”. W zależności od potrzeb para może pracować nad komunikacją, regulacją emocji, odbudową poczucia bezpieczeństwa i zaufania, bliskością, seksualnością czy podejmowaniem wspólnych decyzji.

Badania zbiorcze wskazują, że terapia par może poprawiać satysfakcję z relacji, komunikację, intymność emocjonalną i zachowania partnerów. Nie oznacza to jednak gwarancji określonego rezultatu w każdej relacji. 

Jakie metody terapii par są stosowane?

EFT, czyli terapia skoncentrowana na emocjach dla par, opiera się na teorii przywiązania. Terapeuta pomaga rozpoznać powtarzający się negatywny cykl, na przykład nacisk jednej osoby i wycofywanie się drugiej, a następnie dotrzeć do emocji i potrzeb, które mogą znajdować się pod tymi reakcjami. Celem jest budowanie bezpieczniejszej więzi i większej dostępności emocjonalnej. 

Poznawczo-behawioralna terapia par (CBT/CBCT) koncentruje się między innymi na sposobie interpretowania zachowań drugiej osoby, codziennych reakcjach, komunikacji i rozwiązywaniu problemów. W terapii mogą pojawiać się ćwiczenia rozwijające konkretne umiejętności oraz praca między sesjami. 

Podejście systemowe patrzy natomiast na trudność w kontekście całej relacji i jej otoczenia. Zamiast przypisywać problem jednej osobie, terapeuta przygląda się wzajemnym reakcjom, rolom, historii związku oraz okolicznościom, które mogą utrwalać dany schemat. 

Kiedy warto szukać pomocy?

Dobrym momentem może być sytuacja, w której rozmowy regularnie kończą się eskalacją albo wycofaniem, pojawiło się poczucie osamotnienia w związku, zdrada lub inny kryzys zaufania, napięcie wokół seksu albo poczucie, że „ciągle wracamy do tego samego”. W SPLOT terapia par jest również wskazywana wtedy, gdy trudności seksualne są silnie związane z komunikacją, konfliktem, różnicą potrzeb, presją czy poczuciem odrzucenia. 

Nie trzeba jednak czekać na poważny kryzys. Terapia może służyć także poprawie relacji, która po prostu przestała być satysfakcjonująca. 

Ważny wyjątek dotyczy przemocy i bezpieczeństwa. Jeśli w relacji występuje przemoc, kontrolowanie, zastraszanie lub realne zagrożenie, wspólna terapia nie powinna być automatycznie pierwszym krokiem. Najpierw potrzebna jest profesjonalna ocena bezpieczeństwa i dobranie właściwej formy pomocy. 

Jak wygląda pierwsza sesja terapii par?

Pierwsze spotkania służą przede wszystkim zrozumieniu zgłaszanej trudności, historii relacji, perspektywy obu osób, zasobów pary i celów pracy. Terapeuta może pytać o sytuacje, w których problem jest szczególnie widoczny, ale także o momenty, kiedy para radzi sobie lepiej.

W Instytucie SPLOT po pogłębionym wywiadzie dobierana jest odpowiednia forma wsparcia. W zależności od potrzeb proces może łączyć elementy psychoterapii, poradnictwa psychologicznego, terapii seksuologicznej i psychoedukacji. W uzasadnionych przypadkach specjalista może także zaproponować terapię indywidualną, konsultację seksuologiczną lub psychiatryczną. Podjęcie terapii partnerskiej wymaga świadomej zgody obu osób. 

Jakich rezultatów można oczekiwać?

Celem nie zawsze jest „uratowanie związku za wszelką cenę”. Dla jednej pary ważnym rezultatem będzie mniej destrukcyjnych konfliktów, dla innej odbudowanie bliskości i zaufania, a dla jeszcze innej spokojniejsze zrozumienie własnych potrzeb i podjęcie decyzji dotyczącej przyszłości relacji.

FAQ

Czy trzeba być małżeństwem, żeby skorzystać z terapii par?

Nie. W Instytucie SPLOT terapia par jest dostępna dla osób pozostających w związkach formalnych i nieformalnych, w tym dla par różnopłciowych i jednopłciowych. 

Czy terapeuta zdecyduje, kto ma rację?

Nie taki jest cel terapii. Praca koncentruje się przede wszystkim na funkcjonowaniu relacji, wzajemnych reakcjach i celach uzgodnionych przez parę. SPLOT definiuje nadrzędny cel terapii jako poprawę jakości relacji, komunikacji i sposobów rozwiązywania problemów. 

Ile trwa terapia par?

To zależy od problemu, metody i ustalonych celów. EFT jest zwykle opisywana jako podejście obejmujące około 8–20 sesji. Dla behawioralnej terapii par stosowanej w określonym kontekście depresji NICE rekomenduje 15–20 spotkań w ciągu 5–6 miesięcy. Nie należy traktować tych wartości jako uniwersalnego harmonogramu każdej terapii par. 

Czy terapia par zawsze ma prowadzić do pozostania razem?

Nie. Cele ustala się indywidualnie. Terapia może koncentrować się na odbudowie relacji, lepszym rozumieniu wzajemnych potrzeb, zmianie nie pomocnych wzorców komunikacji albo bardziej świadomym podejmowaniu decyzji.

Czy terapia par może dotyczyć seksualności?

Tak. W SPLOT trudności seksualne mogą być częścią pracy z parą, szczególnie gdy są powiązane z komunikacją, konfliktem, różnicą potrzeb, presją lub poczuciem odrzucenia. W zależności od sytuacji terapia par może też zostać połączona z terapią seksuologiczną. 

Gdy rozmowy coraz częściej kończą się konfliktem, te same problemy powracają, pojawia się dystans, utrata zaufania, trudności z bliskością albo poczucie, że coraz trudniej jest się wzajemnie usłyszeć, warto rozważyć terapię par. W Instytucie SPLOT wspólnie z terapeutą możecie przyjrzeć się temu, co dzieje się w Waszej relacji, lepiej zrozumieć wzajemne potrzeby i poszukać możliwych kierunków zmiany. Terapia par dostępna jest w Warszawie oraz online. Umów konsultację

Bibliografia i źródła

Roddy, M. K., Walsh, L. M., Rothman, K., Hatch, S. G., Doss, B. D. (2020). Meta-analysis of couple therapy: Effects across outcomes, designs, timeframes, and other moderators. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 

Jackson i wsp. (2026). Empirically Supported Couple Therapy Models for Couple Relationship Distress: A Replication and Update. Journal of Marital and Family Therapy. 

Spengler, P. M., Lee, N. A., Wiebe, S. A., Wittenborn, A. K. (2024). A comprehensive meta-analysis on the efficacy of emotionally focused couple therapy. Couple and Family Psychology: Research and Practice, 13(2), 81–99. 

NICE. Depression in adults: treatment and management — NG222. 

World Health Organization. Responding to intimate partner violence and sexual violence against women: WHO clinical and policy guidelines oraz nowsze materiały szkoleniowe WHO. 

Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej. Diagnoza i konceptualizacja w poznawczo-behawioralnej terapii par. 

Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Egzamin końcowy — zakres zagadnień.